الشيخ السبحاني

75

سيماى انسان كامل در قرآن (تفسير سوره فرقان) (فارسى)

هر پديده‌اى همان‌طور كه اصل هستى را از علت خويش مىگيرد ، همچنين تمام خصوصيات وجودى خود را از ناحيهء علت دريافت مىكند و از جانب آن ، تحديد و اندازه‌گيرى مىشود و تمام مشخصات ظاهرى و باطنى خود را از علت خويش دريافت مىدارد ، مثلا هرگاه علت يك پديده ، زمانى و مكانى باشد ، طبعا معلول او نيز زمانى و مكانى خواهد بود و در همان دو مرز زمان و مكان زندانى خواهد شد . گذشته از اين ، بنا بر اصل « لزوم سنخيّت ميان علت و معلول » حقيقت تقدير و تحديد روشنتر مىگردد ، زيرا بنابراين اصل ، رابطه‌اى ميان آتش و گرمى و آب و سردى حكومت مىكند و هر علتى اثر مناسب با ذات خويش را به معلول منتقل مىسازد و هر پديده‌اى يك سلسله صفات را از جانب علت خود كسب كرده و حقيقت وجود خود را با آن تحديد و اندازه‌گيرى مىكند ، مثلا روحيات صفات موروثى و اكتسابى انسان در نحوهء كارهاى او بىتأثير نيست و تمام افعال انسان از اين ناحيه شكل مىگيرد و اندازه‌گيرى مىشود ؛ بنابراين ، مقصود از تقدير اين است كه هر موجودى به فرمان خدا با توجه به خصوصياتى كه از جانب علت خود كسب كرده است محدود مىباشد . * * * در برخى از آيات براى هر موجودى ممكن ، از آغاز پيدايش هستى تا نيل به كمالى كه درخور هستى اوست ، چهار مرحله